Senior Software Engineer

Ở bài viết trước, Gambaru đã cùng các bạn tìm hiểu về vị trí Senior Software Developer.

Hôm nay, mời mọi người theo dõi góc nhìn của Daan, một back-end developer từ Hà Lan về:

Sự khác nhau giữa Junior, Mid-Level và Senior Developer

Số năm kinh nghiệm lập trình không đủ để xác định được ai là một Junior, Mid-level hoặc Senior Developer.

Tôi nghĩ điều quan trọng ở đây là kỹ năng.

Một Senior Developer chẳng phải là chuyên gia về mọi thứ, nhưng ta hoàn toàn có thể nói rằng Senior Developer có kỹ năng thành thục hơn Junior và Mid-level Developer.

Kiến thức

Senior Developer sở hữu lượng kiến thức lớn hơn nhiều so với Mid-level và Junior Developer.

Junior Developer cần mở mang hiểu biết về design pattern, architecture, automating testing, performance, security… mới thu hẹp được khoảng cách kiến thức với Mid-level và Senior Developer.

Đúng là rất quan trọng để biết mọi thứ trong quá trình phát triển phần mềm nên thực hiện như thế nào, nhưng chỉ biết những điều này chưa đủ để bạn trở thành một Senior Developer.

*Kiến thức là một trong những yếu tố cho thấy sự khác biệt lớn nhất giữa các dev, nhưng nó chưa phải là tất cả. Ảnh: NeONBRAND – Unsplash*

Coding

Trái với suy nghĩ của hầu hết mọi người, coding không phải là vấn đề về việc giao tiếp với máy tính.

Coding là việc giao tiếp với con người và hướng dẫn máy tính. Suy cho cùng, code được tổng hợp và biên dịch thành giá trị 0 và 1.

Code phải có ý nghĩa đối với những dev khác làm việc với nó trong tương lai.

Một team mới chưa bao giờ tiếp xúc với đoạn code vẫn có thể mở được nó và tiến hành làm việc với các tính năng mới hoặc fix bug.

Đây là nơi có thể thấy sự khác biệt lớn giữa Junior Developer và Senior Developer.

Tôi sẽ không nói về Mid-level Developer trong đoạn so sánh tiếp theo vì Mid-level Developer là một khu vực xám khi nói đến kỹ năng coding.

Phân biệt Junior Developer?

Junior Developer ít kinh nghiệm, một số vừa tốt nghiệp và lần đầu tiên đi làm.

Một Junior Developer thường chỉ nghĩ là phải làm cho code chạy được. Theo họ, phần mềm chạy được và phần mềm tốt là như nhau.

Viết được code tường minh không đơn giản và Junior Dev thường viết code rườm rà.

Bạn có thể nhận ra Junior Developer vì họ hay viết tất cả mọi thứ trên một dòng hoặc những lớp abstract phức tạp quá mức.

Đây là cách một Junior Developer thể hiện cho các dev khác biết họ có thể viết code tốt như thế nào. Và điều này là sai lầm.

Senior Developer thì sao?

Khi nhìn vào code của một Senior Developer, bạn có thể nghĩ: đây có phải là tất cả không?

Phần code còn lại đâu rồi? Một Senior Developer viết code đơn giản, dễ hiểu và thậm chí có thể là ngớ ngẩn.

Đây là một trong những phẩm chất làm lập trình lớn nhất một developer có.

Senior Developer tuân theo nguyên tắc KISS (Keep It Simple, Stupid).

*Làm đơn giản thôi, ngốc ạ. Ảnh: Myburgh Roux – Pexels*

Senior Developer viết code và cân nhắc về khả năng code maintain được và mở rộng được.

Đây là một tư duy hoàn toàn khác so với Junior Developer – Senior nghĩ về những người phải làm việc với code, còn Junior chỉ nghĩ về việc làm cho nó hoạt động trên máy tính.

Không chỉ là kỹ năng lập trình

Nói chung, Junior Developer thực hiện các task hoặc task đơn giản nhất với độ ảnh hưởng thấp. Họ không thực hiện việc thiết kế kiến trúc hệ thống.

Mid-level Developer cũng không tạo ra solution, họ chỉ thực hiện task.

Sự khác biệt với Junior Developer là họ thực hiện task đó với ít sự giám sát hơn miễn là họ được giao cho các task có tính ổn định tương đối.

Senior Developer thì có thể hoàn toàn tự mình phát triển một ứng dụng.

Điều này không có nghĩa là Senior Developer không có bất kỳ câu hỏi nào trong quá trình làm việc.

Senior Developer biết cách đặt câu hỏi đúng và cách xử lý những câu hỏi này.

Mid-level Developer có thể đặt câu hỏi đúng liên quan đến các task họ thường xuyên làm, nhưng cần hỗ trợ ở những task phức tạp hơn.

Senior Developer không hoang mang và biết cách theo dõi những câu hỏi đặt ra với hành động hợp lý.

Senior Developer vẫn luôn nhờ sự giúp đỡ từ các dev khác vì đôi khi cách tốt nhất là chỉ cần nhờ dev có kinh nghiệm trong lĩnh vực đó giúp đỡ.

Mid-level Developer cũng có thể hỏi đúng câu hỏi, miễn là họ không được giao những task có độ phức tạp cao, đòi hỏi kiến thức chuyên sâu.

Ta không nên mong đợi một Junior Developer sẽ làm được điều này vì họ thiếu kinh nghiệm và cần hướng dẫn từ một dev có kinh nghiệm hơn, cần những nguồn lực cần thiết hoặc một sự thúc đẩy mạnh mẽ để đi đúng hướng.

Nâng cấp từ Junior lên Senior Developer

Tất cả chúng ta đều muốn cải thiện bản thân và trở thành một developer hoàn thiện hơn. Các bước cần thực hiện để đạt đến cấp độ tiếp theo là gì? Ảnh: Jerry Zhang – Unsplash

Junior lên Mid-level

Vì các Junior Developer đều thiếu kinh nghiệm, nên điều quan trọng là phải tự mình trải qua toàn bộ chu trình lập trình ít nhất một vài lần.

Bằng cách này, bạn sẽ mắc nhiều sai lầm và học cách tránh lặp lại chúng vào lần tiếp theo.

Bạn nên học cách viết code đơn giản. Hãy nghĩ về người tiếp theo sẽ làm việc với code đó.

Bạn cũng nên tìm hiểu cách debug vì điều này sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về những gì xảy ra trong quá trình lập trình.

Ngoài ra, bạn nên làm quen với những thực tiễn tốt nhất và tìm hiểu về architecture, performance, security v.v. Mục tiêu là thu hẹp khoảng cách kiến thức cần có để đạt đến mid-level.

Mid-level đến Senior

Đi từ Mid-level đến Senior là một chặng đường khá khó khăn. Một số dev sẽ chỉ ở mức Mid-level trong suốt sự nghiệp của mình.

Senior Developer biết khi nào cần đi đường tắt và khi nào thì không.

Đây là những bài học khó nhằn chỉ học được bằng cách mắc sai lầm trong quá khứ.

Nếu muốn lên Senior Level, bạn phải sẵn sàng nhận những task mà không ai biết cách xử lý và nên biết nhiều hơn ngoài việc làm thế nào để hoàn thành công việc.

Là một Senior Developer, bạn cũng có công việc hỗ trợ các dev ít kinh nghiệm hơn.

Và bạn sẽ chẳng ngạc nhiên khi tôi nói rằng Senior Developer làm chủ được công nghệ của mình.

Bên cạnh kỹ năng coding, họ biết tất cả các công cụ và ứng dụng đang được sử dụng trong công ty mình đang làm.

Tôi xin kết bài bằng một câu nói từ Martin Fowler:

Bất kỳ kẻ ngốc nào cũng có thể viết code sao cho máy tính hiểu được. Lập trình viên giỏi viết code con người có thể hiểu được.

Theo Daan

Tylor Borgeson, một full-stack software developer chia sẻ quan điểm của mình về những kỳ vọng dành cho vị trí Senior Software Engineer. Gambaru mời các bạn đón đọc và cùng chia sẻ.

*Tiêu chí của một Senior Software Engineer. Ảnh: Christina Morillo – Pexels*

Những năm gần đây trong ngành công nghệ phần mềm, các công ty không còn đòi hỏi kỹ sư phải có một bằng cấp cụ thể nữa.

Cá nhân tôi thích điều này bởi vì để làm ngành này, điều thực sự quan trọng là năng lực.

Ứng viên dù có bằng Cử nhân hoặc Thạc sĩ mà không thể giải các bài toán lập trình, hoặc có thể giải thích về Big-O notation (độ phức tạp của thuật toán) nhưng lại không hiểu rõ cách thức hoạt động của MVC (Model-View-Controller) thì chẳng được đánh giá cao.

Tôi cũng cho rằng trở thành một Senior Sofware Engineer làm việc cùng một team đòi hỏi nhiều hơn là số năm kinh nghiệm.

Những tiêu chí để nhận ra một Senior Software Engineer

Code tốt

*Đây hẳn là điều hiển nhiên nhất, song những điều cơ bản như vậy giúp phân biệt một dev giỏi và một dev xuất sắc. Ảnh: Chris Ried – Unsplash*

Senior Software Dev làm được những việc đơn giản như đặt tên biến và phương thức một cách hiệu quả vì điều này sẽ tạo được tác động lớn.

Họ bắt buộc phải luôn chú tâm đến nguyên lý SOLID, liên tục tìm xem code nào cần tái cấu trúc, tìm dead code, đảm bảo việc test cũng quan trọng như việc code.

Senior Software Dev là người trong team có thể tìm thấy sự cân bằng để code vừa tối ưu vừa dễ hiểu và đảm bảo duy trì được sự cân bằng đó trong team của mình.

Chia sẻ kiến thức

Tôi tin rằng một trong những trách nhiệm quan trọng nhất đối với một Senior Engineer là giúp team member phát triển nhanh nhất có thể.

Điều này có thể được thực hiện theo nhiều cách, chẳng hạn:

Lập trình cặp (pair programming) với các dev khác trong team và không cô lập mình.
Khi thực hiện một dự án phức tạp, họ chia sẻ giải pháp với các thành viên, có thể trong một cuộc họp riêng. (Nhiều team thường thực hiện buổi chia sẻ kiến thức vào cuối một Sprint để trao đổi với nhau những điều quan trọng mình đã học).
Họ biết sự khác biệt giữa việc để team member học hỏi thông qua thử thách và việc hỗ trợ họ, đồng thời tạo được sự cân bằng sao cho member của mình cảm thấy tự tin thay vì thấy kém cỏi.

*Giúp team member nâng cao năng lực nhanh nhất có thể. Ảnh: Freepik*

Kiên trì

Bạn tìm thấy bug. Bạn bắt tay fix lần đầu, lần hai và thậm chí là lần thứ 50 đều chẳng thành. Bạn bắt đầu bực bội, và sau một lúc, tự hỏi mình muốn làm nghề này bao lâu nữa.

Tuy nhiên, khi một cá nhân lùi lại một bước sau khi thử và thất bại 50 lần, hít một hơi thật sâu, ăn một ít sô cô la, và sau đó thành công trong lần thử thứ 51, đó chính là điều bắt buộc để cá nhân đó trở thành một Senior Engineer – một người chịu khó, bản lĩnh để nâng đỡ team vượt qua mọi thử thách.

Cởi mở, ham học những điều mới

Ngành công nghệ là một trong những ngành phát triển nhanh, nếu không muốn nói là nhanh nhất trên thế giới.

Cứ mỗi một hoặc hai năm, một số công nghệ, công cụ hoặc ngôn ngữ mới ra đời để giải quyết vấn đề hoặc mở rộng một cái gì đó đang có sẵn.

*Để theo kịp, Developer phải luôn học hỏi những điều mới. Ảnh: Blake Meyer – Unsplash*

Một trong những điều đáng buồn nhất là khi một người lập trình theo cùng một cách, hoặc với cùng một công nghệ trong nhiều năm và do đó cảm thấy không cần phải học một cái gì đó mới, hoặc thử mày mò một cái gì đó nữa.

Tôi thường nghe câu đại loại như “Tôi muốn sử dụng ngôn ngữ A vì tôi không phải là chuyên gia về ngôn ngữ B” và tôi có thể hiểu điều này, nhưng có lẽ ngôn ngữ B phù hợp với vấn đề bạn đang phải giải quyết hơn thì sao?

Và nếu như tất cả các member khác đều giỏi ngôn ngữ B hơn thì sao?

Việc biết cú pháp và thủ thuật một ngôn ngữ lập trình không quan trọng bằng quá trình tư duy và hiểu biết về hệ thống và cách các thành phần tương tác với nhau.

Ta luôn có thể tìm hiểu về cú pháp hoặc thủ thuật trên Stack Overflow.

Ngoài ra, học một cái gì đó mới cũng có nghĩa là có được trải nghiệm mới và những cách tư duy vấn đề mới mẻ hơn.

Khả năng nhìn nhận tổng quan

*Khả năng nhìn nhận được tổng quan về toàn bộ hệ thống. Ảnh: Alex Powell – Pexels*

Điều này đôi khi liên quan trực tiếp đến việc một người đã làm ở công ty bao lâu, nhưng tất cả Senior Engineer giỏi nhất mà tôi đã làm việc cùng đều có khả năng tuyệt vời nhìn nhận được tổng quan về toàn bộ hệ thống và do đó nhanh chóng hiểu được chức năng có thể hoặc nên được thực hiện như thế nào, và, thậm chí, có thể nhanh chóng xác định điều gì gây ra bug.

Khi đang cùng xử lý bug, một teammate của tôi đã không cần nhìn vào code mà nói với tôi rằng khả năng là do File A trên Dòng 25 hoặc File B trên Dòng 47.

Điều đó thật sự rất ngầu.

Đồng cảm

Hãy hiểu rằng mọi member của mình đang cố gắng hết sức, rằng mọi người vẫn đang học hỏi và sẽ tiếp tục học hỏi, kể cả bạn.

Hãy công nhận sự liên quan và tiềm năng của tất cả các ý tưởng khác nhau, không phải chỉ của riêng mình.

Những điều này gần như không thể dạy được, bạn phải tự trải nghiệm và tự học, nhưng chúng sẽ tạo ra tác động tích cực lớn hướng tới việc xây dựng một team nơi mọi người đều cảm thấy thoải mái và được tin tưởng.

Tôi hy vọng rằng mình sẽ không bị hiểu lầm khi nói rằng hơn 8 năm kinh nghiệm không phải là yếu tố làm nên vị trí Senior Dev.

Kinh nghiệm là quan trọng. Nhưng tôi cũng tin rằng vị trí này đòi hỏi những kỹ năng khác cần liên tục được trau dồi.

Theo Tylor Borgeson